Cách trồng sâm ngọc linh cho chất lượng tốt nhất

- Dược liệu
Cách trồng sâm ngọc linh cho chất lượng tốt nhất

Sâm Ngọc Linh mang đến giá trị cao về kinh tế nhưng không phải ai cũng biết cách trồng sâm Ngọc Linh để thu được những giá trị từ loại cây này. Bài viết sau đây sẽ hướng dẫn bạn cách trồng và chăm sóc sâm Ngọc Linh hiệu quả nhất.

Tìm hiểu điều kiện sinh trưởng của sâm Ngọc Linh

Sâm Ngọc Linh là một trong những loại dược liệu quý, còn được biết đến với nhiều tên gọi khác nhau  là Sâm Việt Nam, Sâm Khu 5 (K5), củ Ngải rọm con, hay cây Thuốc giấu…; được tìm thấy tại vùng núi Ngọc Linh thuộc huyện Nam Trà My, tỉnh Quảng Nam và 2 huyện Đăk Glei, Tu Mơ Rông, tỉnh Kon Tum.. 

Điều kiện sinh trưởng của sâm ngọc linh


Trong tự nhiên, sâm Ngọc Linh là loài đặc hữu hẹp, phân bố tại các vùng có xuất xứ từ núi Ngọc Linh với các điều kiện sinh trưởng như sau:
- Điều kiện về khí hậu:
+ Nhiệt độ: từ 8 đến 25 độ C, chênh lệch ngày đêm không quá 9 độ C.
+ Độ ẩm trung bình khoảng từ từ 80- 90%.
+ Lượng mưa trung bình từ 2.800 - 3.400 mm/năm và có lượng mưa khá trong các tháng mùa khô (từ tháng 3-7).
- Thổ nhưỡng:
+ Độ cao phù hợp:  1.200 m đến 2500m so với mực nước biển, và cây sâm phát triển tốt nhất ở 1700-1800m.
+ Điều kiện về đất: Đất ẩm, có nhiều mùn ở dưới tán rừng nguyên sinh có độ che phủ từ 70-90%.

 

Kỹ thuật trồng sâm Ngọc Linh đơn giản và hiệu quả cao

Kỹ thuật trồng sâm Ngọc Linh dưới tán rừng 

- Cách chọn hạt giống sâm Ngọc Linh 
Để trồng sâm Ngọc Linh tại nhà, cần phải đảm bảo về nguồn hạt giống. Cây để lấy hạt giống sâm Ngọc Linh cần được chọn lọc kỹ, đảm bảo chất lượng, phải đạt từ 4 năm tuổi trở lên (đối với cây được gieo từ hạt), 2 năm trở lên (đối với cây được trồng từ đầu mầm). Cây không bị sâu bệnh, nấm, tổn thương cơ giới hoặc các tổn thương khác. 
      Thời điểm lấy hạt giống là vào khoảng từ tháng 7-9 hàng năm, khi quả bắt đầu chín (vỏ quả màu đỏ tươi, chấm đen trên đầu, trông sáng bóng, hạt mẩy). Do những đặc điểm sinh học mà một cụm quả đạt độ chín tiêu chuẩn phải từ 6-10 ngày, do vậy nên cần phải thu hái làm nhiều lần (ít nhất 3 lần, mỗi lần cách nhau khoảng từ 2-3 ngày) nhằm đảm bảo hạt giống có chất lượng cao nhất.
Sau khi được thu về, quả được sàng sảy để loại bỏ quả nhỏ, lép và phân loại làm 6 loại như sau:
+ Loại 1: Vỏ quả sâm Ngọc Linh có màu đỏ tươi, nhìn có màu sáng bóng, hạt mẩy.
+ Loại 2: Vỏ quả có màu vàng hoặc nâu đỏ.
+ Loại 3: Vỏ quả có màu vàng nhạt hoặc hơi nâu.
+ Loại 4: Vỏ quả có màu xanh, xanh nõn chuối, hạt nhỏ, lép…(nên loại bỏ).

Hạt giống sâm ngọc linh

Hạt giống sâm ngọc linh


- Thời vụ gieo và xử lý hạt giống:
Việc gieo hạt có thể dễ dàng thực hiện theo 2 cách:
+ Cách 1: Sau khi quả được thu xong, để nguyên vỏ và đem gieo ngay (nếu quả có 2 hạt thì phải tách riêng). 
+ Cách 2: Sau khi đã thu quả xong, ủ trong khoảng 5 ngày, đem chà xát và đãi sạch để loại bỏ phần thịt quả, để ráo; sau đó ngâm trong dung dịch nước tới khoảng 10-15% (1,0 - 1,5kg tỏi giã nhỏ ngâm với 10 lít nước, lọc lấy nước) trong khoảng 30 - 45 phút để ngừa một số nấm bệnh và tăng sức đề kháng cho cây con, rồi đem gieo.


- Kỹ thuật gieo hạt:
+ Chủ yếu dùng theo phương pháp truyền thống, gieo hạt lên luống trực tiếp. 
+ Đất để làm vườn ươm cần phải chọn tại các vùng tương đối bằng phẳng, ở dưới tán rừng, độ tèn che của rừng khoảng từ 80% trở lên, loại đất giàu mùn, sạch nguồn bệnh, độ thoát nước tốt. 
+ Đảm bảo phải dọn sạch cỏ dại, lên luống thành mặt luống cong hình mu rùa, rộng 0,8 – 1,0 m, cao 0,2 – 0,3 m, dài không quá 10 m theo hướng đường đồng mức để hạn chế xói mòn. Để đất tốt hơn, có thể bổ sung thêm mùn núi (loại mùn được phân hủy từ xác bã thực vật). 
+ Hạt giống sâm Ngọc Linh cần phải gieo trong rãnh sâu 2 -3 cm, với mật độ khoảng 01lon hạt/2 m2 đất (1 lon hạt tương đương với 1.000hạt). Lưu ý, không gieo các hạt dính sát nhau, khoảng cách giữa các hạt phải trên 2 cm.
+ Sau khi gieo hạt xong, lấp đầy đất và phủ thêm lớp cá khô, cỏ tranh lên phần mặt luống để giữ ấm, giữ ẩm cho hạt, hạn chế cỏ dại, chống xói mòn. 

Trồng sâm ngọc linh dưới tán rừng

Trồng sâm ngọc linh dưới tán rừng


- Kỹ thuật chăm sóc sau khi gieo hạt Sâm Ngọc Linh:
+ Nếu muốn đảm bảo cho cây giống trong vườn ươm, sinh trưởng phát triển thuận lợi, tốt nhất là nên làm nhà che bằng loại nilon trắng hoặc lưới nhằm hạn chế những tác động của ngoại cảnh như sương lạnh, mưa to…làm ảnh hưởng đến sự sinh trưởng, phát triển của cây trong vườn ươm.
+ Đảm bảo hệ thống mương thoát nước, theo dõi và sửa chữa rãnh luống, để vườn ươm không bị ngập úng, đọng nước khi mưa xuống. 
+ Sau khi trồng sâm Ngọc Linh trong 20 ngày, cây giống sẽ bắt đầu mọc mầm (khoảng từ 5 – 10% hạt đã mọc mầm), thu dọn phần lá cây, cỏ chưa hoai mục trên mặt luống để cây giống sinh trưởng phát triển thuận lợi.
+ Đảm bảo cây đủ ẩm phải thường xuyên theo dõi tưới nước cho cây.
+ Thường xuyên làm cỏ, phát hiện kpj thời những dịch hại tấn công cây giống trong vườn ươm để có biện pháp quản lý hiệu quả.
+ Sử dụng loại lưới nilon căng đứng, chiều cao khoảng 35-40cm quanh vườn hoặc quanh luống để ngăn chuột, dúi…cắn cây con. 
+ Sau khi cây đã mọc đều, có điều kiện nên bứng trồng vào khay và đưa vào trong nhà chăm sóc nhà có mái che, đặt trên giàn đỡ cách ly mặt đất để quản lý, chăm sóc đảm bảo hơn. 
+ Việc chăm sóc đúng ký thuật giúp đạt tỷ lệ nảy mầm cao và cây mầm phát triển mạnh khỏe.

 

Kỹ thuật trồng sâm Ngọc Linh trong phòng thí nghiệm 

Cách trồng sâm Ngọc Linh trong phòng thí nghiamaj khá đơn giản, từ một số tế bào gốc của sâm Ngọc Linh, thông qua công nghệ sinh khối tế bào, các nhà khoa học đã nuôi cấy sâm Ngọc Linh số lượng lớn thành công. Toàn bộ quy trình trồng sâm trong phòng thí nghiệm này mất khoảng từ 10-20 ngày, trong khi bình thường sẽ mất khoảng 6 năm mới thu hoạch được. 

Mô hình trồng sâm Ngọc Linh trong phòng thí nghiệm

Mô hình trồng sâm Ngọc Linh trong phòng thí nghiệm


Mô hình trồng sâm Ngọc Linh trong phòng thí nghiệm này thường có ưu điểm vượt trội là không bị ảnh hưởng bởi mùa màng, thời tiết, dịch bệnh… Ngoài ra, chất lượng và nguyên liệu cũng được đảm bảo ổn định do quá trình nuôi cấy đều được kiểm soát chặt chẽ. Do vậy, khá phù hợp theo tiêu chuẩn GMP.
 

Phòng trừ dịch bệnh dành cho cây giống sâm Ngọc Linh

Sâm Ngọc Linh là một trong những loại cây trồng có khả năng kháng bệnh khá tốt, thỉnh thoảng có thể bị sâu ăn lá nhưng không nhiều, không cần phải dùng thuốc. 
- Bệnh phổ biến nhất của cây này là bệnh rỉ sắt, thường xuất hiện vào khoảng tháng 6 và đầu tháng 9. Bệnh thối cổ rễ xuất hiện vào các tháng trong năm.
- Cần phải tránh tiếp xúc cây sâm Ngọc Linh với ánh nắng mặt trời trực tiếp, nếu không sẽ gây nên bệnh vàng lá, quắn lá, cây sẽ không khỏe và không có hiệu suất cao.
- Muốn phòng dịch bệnh gây hại cho cây sâm NGọc Linh cần phải áp dụng biện pháp quản lý dịch hại tổng hợp IPM, đảm bảo điều kiện tốt nhất để cây sâm không bị dịch bệnh, khỏe, sạch sâu bệnh. Chọn đất tốt để trồng, đất có nhiều mùn, không bị úng nước, có độ tàn che từ 70% trở lên.
- Tăng cường những biện pháp chăm sóc và canh tác cây sâm Ngọc Linh như: thường xuyên vệ sinh vườn, thu gom, cách ly các cây bệnh…hạn chế tối đa các đối tượng dịch hại gây bệnh. 
- Thường xuyên kiểm tra, phát hiện các dịch hại kịp thời thông qua các biện pháp thủ công như: nhổ bỏ, cắt tỉa lá bị bệnh, xử lý cây bệnh…làm bẫy kẹp, bẫy lồng, dụng cụ xua đuổi…hoặc dùng lưới, nilong để ngăn động vật gây hại vườn sâm Ngọc Linh. 
Lưu ý :
- Với những vườn ươm, nhân giống, giữ giống, khi có nguy cơ bị dịch bệnh hại quá nặng cần dùng thuốc bảo vệ thực vật (ưu tiên loại thuốc sinh học) theo hướng dẫn của các cơ quan có chuyên môn. 
- Trồng sâm theo đúng hướng dẫn kỹ thuật, trồng lan trên mặt đất tự nhiên (không lên luống) để tránh cho nước mưa tạo thành dòng chảy hoặc đất trong luống sâm quá ẩm ướt sau khi mưa nhằm hạn chế bệnh hại sau này, đặc biệt là những bệnh do vi khuẩn gây hại. 
- Khi sâm ra quả có thể sẽ bị chim, chuột và các động vật khác ăn nên cần làm túi lưới bọc quả. Túi lưới được gắn vào 1 que chắc chắn (que dài hay ngắn tùy thuộc độ cao của chùm quả), que được cắm chắc xuống đất. 

 

Thu hoạch sâm Ngọc Linh

Cây sâm Ngọc Linh sau khi trồng có thể thu hoạch được sau 6 năm, tuy nhiên, thời điểm thu hoạch này cây chưa cho năng suất, chất lượng và hiệu quả chưa cao, nên thu hoạch củ khi sâm đạt từ 8 năm tuổi trở lên, thu vào tháng 10 - 12 (khi cây ngủ đông).

Các loại cây giống sâm Ngọc Linh phổ biến trên thị trường hiện nay
Hiện nay, trên thị trường giống sâm Ngọc Linh nước ta có 2 loại cây chính là: 
- Cây giống sâm Ngọc Linh có nguồn gốc nuôi cấy mô (invitro): Trước khi được bán ra thị trường, cây được ươm trồng trong khoảng từ 10-12 tháng dưới tán rừng nguyên sinh tại đỉnh núi Ngọc Linh, cao khoảng 2000m. Loại cây này đảm bảo là loại cây khỏe mạnh, sinh trưởng tốt, không dịch bệnh, có củ và ra hoa kết trái. 

Cây giống sâm ngọc linh

Cây giống sâm ngọc linh


- Cây được ươm mầm từ hạt giống của cây mẹ: Còn được gọi là cây giống hữu tính. Hạt giống sâm Ngọc Linh được ươm mầm dưới tán rừng nguyên sinh của núi Ngọc Linh. Sau khi cây được 1 tuổi thì được mang bán cho bà con nông dân về trồng. Tuy nhiên, loại cây giống này không có nhiều. 
Nhìn chung,  cả 2 loại cây giống sâm Ngọc Linh này đều phát triển tốt trong điều kiện tự nhiên thích hợp. Tuy nhiên sau 5 năm thì thành phần saponin của cây invitro có thấp hơn cây ươm từ hạt đôi chút.

 

Địa chỉ mua giống sâm Ngọc Linh ở đâu?

Hiện nay, sâm Ngọc Linh đang rất được ưa chuộng trong việc điều trị và bồi dưỡng cơ thể. Việc tìm mua, sử dụng sâm Ngọc Linh khá lớn, cùng với đó là nhu cầu mua giống sâm Ngọc Linh để trồng sâm Ngọc Linh tại nhà cũng ngày tăng cao. Trên thị trường, có rất nhiều đơn vị phân phối giống cây và hạt giống sâm Ngọc Linh. 
Người mua có thể trực tiếp tìm mua tại các công ty, đại lý phân phối giống sâm Ngọc Linh tại 2 tỉnh Quảng Nam và Kon Tum. Những địa chỉ này cần phải đảm bảo quy trình nghiêm ngặt, kỹ thuật đảm bảo, có sự cam kết rõ ràng về nguồn cây giống đạt chuẩn chất lượng, được kiểm định đầy đủ, cho năng suất tốt, củ to đẹp. 
 

Những sản phẩm sâm ngọc linh được trồng theo kỹ thuật trên

Sản phẩm sâm ngọc linh trồng thu hoạch từ  vườn sâm được quy hoạch và gieo trồng theo tiêu chuẩn. Những Lô sâm được thu hoạch từ vườn sâm về:

  • Còn nguyên cành lá tươi, củ sâm già, chất sâm đẹp, rất nhiều u cục 
  • Sâm được tuyển chọn rất kỹ lưỡng 10 – 15 năm tuổi trở lên 
  • Từng sản phẩm đều được chọn lựa và chọn lọc tốt nhất trước khi đến tay người dùng

Trên đây là những thông tin và hướng dẫn về kỹ thuật trồng sâm Ngọc Linh, cách trồng sâm Ngọc Linh chuẩn và địa chỉ bán hạt giống sâm ngọc linh chất lượng, hy vọng mang đến thông tin hữu ích dành cho quý vị và các bạn. 


About
Đánh giá - Bình luận
0 bình luận, đánh giá về Cách trồng sâm ngọc linh cho chất lượng tốt nhất

Quản trị viênQuản trị viên

Xin chào quý khách. Quý khách hãy để lại bình luận, chúng tôi sẽ phản hồi sớm

Nhấn vào đây để đánh giá
Hỗ trợ 24/7
Bảo mật thanh toán
0.24159 sec| 3212.594 kb