Tim hiểu các giai đoạn phát triển "đặc biệt"của đông trùng hạ thảo

- Dược liệu
Tim hiểu các giai đoạn phát triển "đặc biệt"của đông trùng hạ thảo

Sự đặc biệt của đông trùng hạ thảo đến từ chính quá trình hình thành và phát triển của chúng trong tự nhiên, vừa là trùng (động vật) lại vừa là thảo (thực vật). Nhờ sự phát triển của khoa học, con người cũng đã nuôi trồng thành công nấm đông trùng hạ thảo nhưng cho hình dạng không giống với quá trình hình thành tự nhiên.

Quá trình phát triển của đông trùng hạ thảo tự nhiên

Đông trùng hạ thảo tự nhiên bản chất chính là nấm kí sinh trên thân sâu non của loài bướm chi Thitarodes Viette. Loại nấm Ophiocordyeseps Sinensis, 1 chi của nhóm nấm Ascomycetes chuyên sống kí sinh trên các vật chủ. Loại nấm này chỉ kí sinh trên ấu trừng sâm bướm Thitarodes. Quá trình hình thành lên đông trùng hạ thảo tự nhiên:

Quá trình phát triển của đông trùng hạ thảo tự nhiên
Đông trùng hạ thảo tự nhiên trải qua 4 giai đoạn để hình thành
  1. Loài bướm chi Thitarodes Viette  đẻ trứng trên mặt đất.
  2. Ấu trùng nở và chui xuống lòng đất, bắt đầu chu trình nở thành sâu non. 
  3. Sâu non mới nở được một thời gian bị nấm ký sinh vào cơ thể thông qua các lỗ thở hoặc đi vào bằng đường tiêu hóa của ấu trùng. Nấm bắt đầu hút chất dinh dưỡng từ sâu non để phát triển, đến khi hút hết các dưỡng chất sâu non sẽ chết. 
  4. Nấm bắt đầu phát triển mạnh, mọc lên từ đầu sâu non. Vào mùa xuân hè khi thời tiết ấm áp nấm vươn ra khỏi mặt đất và phát triển như một loài thực vật, đây là lý do khiến  đầu nấm luôn có màu đen nhất, do hình thành sớm nhất. 
  5. Nấm phát triển đến giai đoạn tạo phấn và bắt đầu chu trình phát tán bào tử nấm như ban đầu.

Do quy trình phát triển "đặc biệt" này nên mới tạo ra hình dáng "đặc biệt" của đông trùng hạ thảo tự nhiên, thân là trùng/con, đầu là thảo/ nấm.

Nấm đông trùng hạ thảo nuôi trồng

Đông trùng hạ thảo tự nhiên thời gian hình thành lâu nên số lượng ít, trong khi hàm lượng dinh dưỡng trong đông trùng cao nên nhu cầu sử dụng lớn, đẩy giá thành lên. Vì vậy các chuyên gia đã nghiên cứu nhân giống đông trùng hạ thảo từ loại nấm sinensis nhưng vật chủ là nhộng tằm hoặc sinh khối, nuôi trong phòng thí nghiệm. 

Phương pháp nuôi cấy

  ✔ Kí sinh trên vật chủ là nhộng tằm

Phương pháp này cho phép cấy trực tiếp nấm đông trùng hạ thảo lên vật kí sinh là nhộng tằm, bắt đầu chăm sóc để phát triển quả thể. 

Ưu điểm phương pháp này: Nấm đông trùng hạ thảo thu được có thành phần hoạt chất tương tự như đông trùng hạ thảo nguyên con, hàm lượng dinh dưỡng cáo. Thời gian nuôi cấy khoảng 2 – 2.5 tháng, rất ngắn.

Nấm đông trùng hạ thảo nuôi cấy trên nhộng tằm
Nấm đông trùng hạ thảo sản xuất theo phương pháp nuôi cấy trên nhộng tằm

Thành phẩm thu được là nhộng tằm + sợi nấm quả thể. Quy trình nuôi cấy có nhiều nét tương đồng với đông trùng hạ thảo nguyên con tự nhiên, gần giống nhất nên sản phẩm được ưa chuộng hơn so với phương pháp nuôi cấy sinh khối. Giá thành cao hơn.

  ✔ Nuôi cấy trên sinh khối 

Nuôi cấy trong môi trường phòng nghiệm hoàn toàn. Từ sinh khối là hỗn hợp gạo lứt, nhộng tằm, 1 số chất dinh dưỡng say nhuyễn. Thời gian nuôi khoảng 2 – 2. 5 tháng. Quy trình này yêu cầu cao về nhiệt độ, ánh sáng, độ ẩm, chất dinh dưỡng, thức ăn, thời gian chăm sóc.

Thành phẩm thu hoạch là sợi nấm dạng thảo màu vàng cam trong giá thể. Chỉ thu phần thân, bỏ phần gốc, rễ. Giá thành rẻ hơn, sử dụng phổ biến hơn, thích hợp nhiều đối tượng khác nhau.

Nấm đông trùng hạ thảo tươi
Nấm đông trùng hạ thảo tươi vừa mới thu hoạch được nuôi cấy trên sinh khối gạo lứt

Đây là loại phổ biến nhất trên thị trường hiện nay, được nhiều công ty, cá nhân, tổ chức, hợp tác xã nuôi cấy. Ghi nhận thành phần công dụng cũng rất tốt, thuộc nhóm danh dược cao cấp, giá trị phòng bệnh, tăng cường sức khỏe cao.

Kĩ thuật và quá trình nuôi trồng

  ➤  Giai đoạn 1: Nuôi cấy sợi 

Đưa các nấm sinensis vào các lọ thủy tinh (lọ cơ chất), lưu giữ trong phongg tối, nhiệt độ duy trì 18 – 20 độ C, độ ẩm 75 – 805. Phòng đảm bảo tối, lọ cơ chất đảm bảo phải kín. 

Từ 10 – 20 ngày tiếp theo sợi nấm sẽ lan rộng khắp lọ cơ chất. Hoàn thành giai đoạn 1. 

  ➤  Giai đoạn 2: Hình thành quả thể 

Khi các lọ cơ chất đã được bao phủ kín sợi nấm, các lọ cơ chất bắt đầu chuyển sang phòng sáng để hình thành quả thể. Ở phòng sáng điều kiện phòng: 18 – 20 độ, độ ẩm 75 – 80%. 1 ngày chiếu ít nhất 12 giờ ánh sáng ở 1000 Lux. 

Lưu ý, giai đoạn này để phòng vi khuẩn, nấm có hại cần mở cửa phòng ngày 2 lần, mỗi lần 30 phút. 

Sau 2 tuần sợi nấm sẽ bắt đầu mọc trên các bề mặt sinh khối. Kết thúc giai đoạn 2. 

  ➤  Giai đoạn 3: Tăng tốc nuôi quả thể 

Ở giai đoanh này nhiệt độ phòng vẫn duy trì 18 – 20 độ nhưng độ ẩm lên 85%, ngày chiếu sáng 12 giờ với cường độ 700 Lux. 

Cửa phòng vẫn cần mở thông ngày 2 lần để đón ánh sang. Giai đoạn 3 cần theo dõi sát sao mỗi ngày, loại bỏ kịp thời những lọ quả thể bị hỏng. 

Có thể thu hoạch sau 2 tháng. 

  ➤  Giai đoạn 4: Thành phẩm 

Thu được sợi nấm dài, màu vàng cam, đỏ cam, dạng sợi mỏng. Sấy khô giai nhưng nhai giòn, thơm vị thảo dược. 

So sánh đông trùng hạ thảo tự nhiên và nuôi trồng

Tiêu chí Đông trùng hạ thảo tự nhiên Nấm đông trùng hạ thảo nuôi trồng
Tên khoa học Ophiocordyceps sinensis Cordyceps militaris
Thời gian Ít nhất 6 tháng - 1 năm mới có thể thu hoạch Khoảng 2-3 tháng là thu hoạch được
Số lượng Ít, mỗi năm chỉ khai thác được khoảng 80 - 100kg Nhiều
Hình dáng Gồm có 2 phần: phần con và phần thảo  
Vật ký sinh    
Hương vị Hơi tanh của côn trùng, khi đốt nóng có mùi thơm Thơm dịu nhẹ, có khi không có mùi
Cách sử dụng Ăn trực tiếp, pha trà, ngâm rượu, nấo cháo, chế biến món ăn,... Xem chi tiết từng cách sử dụng TẠI ĐÂY Giống đông trùng tự nhiên
Thành phần dinh dưỡng Nhiều thành phần đặc biệt hơn, dưỡng chất cao hơn. Cũng tưng tự nhưng hàm lượng thấp hơn
Giá bán Rất đắt, khoảng 1, 2 tỷ - 2 tỷ 1kg Rẻ hơn nhiều lần, chỉ tầm 

Kết luận: Đông trùng hạ thảo nguyên con và nấm đông trùng hạ đều có ưu và nhược điểm. Do đó tùy vào nhu cầu, điều kiện, mục đích sử dụng để lựa chọn sản phẩm phù hợp.

Tìm hiểu thêm về đông trùng hạ thảo tại bài viết: Đông trùng hạ thảo là gì? Thành phần - Tác dụng - Phân biệt

Chọn mua loại đông trùng hạ thảo nào tốt hơn? 

Thật ra, không khó để lựa chọn loại nấm đông trùng hạ thảo nuôi cấy hay đông trùng hạ thảo nguyên con. Bởi dựa vào phân tích trên có thể thấy rõ ưu và nhược của mỗi sản phẩm. Quan trọng nhất là điều kiện và mục đích sử dụng. Tất nhiên đông trùng hạ thảo nguyên con luôn được đánh giá số 1 về chất lượng, giá trị, đẳng cấp. Nhưng nấm đông trùng cũng là lựa chọn cho những người cần dùng nhưng không có điều kiện chi trả chi phí quá cao.

Mua đông trùng hạ thảo

-    Với nấm đông trùng hạ thảo nên mua tại các Viện nghiên cứu, Viện dược liệu lớn do nhà nước cấp phép sản xuất. Các đơn vị này có các đại lý là những công ty phân phối.

-    Đông trùng hạ thảo nguyên con nên chọn đông trùng hạ thảo của khu tự trị Na Khúc, Tây Tạng, Trung Quốc. Đây là “thánh địa” đông trùng hạ thảo của thế giới với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng cô cùng đặc biệt, phù hợp cho đông trùng sinh trưởng.

Hiện nay 1 số đơn vị phân phối đông trùng hạ thảo nguyên con thường nhập loại ẩm, chưa khô 100% để bán cho khách nhằm tăng trọng lượng. Khi bảo quản loại đông trùng này rất nhanh hỏng, hương vị không thơm ngon như ĐTHT đanh khô 100%. Ngoài ra 1 số nơi trộn đông trùng nguyên con loại 1 với loại 2,3 nhưng bán với giá đông trùng nguyên con loại 1. Vì vậy, khách hàng nên cẩn trọng khi tìm mua đông trùng hạ thảo.


About
Đánh giá - Bình luận
0 bình luận, đánh giá về Tim hiểu các giai đoạn phát triển "đặc biệt"của đông trùng hạ thảo

Quản trị viênQuản trị viên

Xin chào quý khách. Quý khách hãy để lại bình luận, chúng tôi sẽ phản hồi sớm

Nhấn vào đây để đánh giá
Hỗ trợ 24/7
Bảo mật thanh toán
0.08510 sec| 1763.328 kb